W dźwięku nowej piłki tenisowej kryje się coś wyjątkowego. To odgłos rozpoczynającego się meczu, radości na korcie i sportowych osiągnięć. Lecz gdy piłka traci sprężystość, a filc ulega zużyciu, co się z nią dzieje?
Najczęściej ląduje ona na dnie torby, po czym trafia do kosza. W Zèta postanowiliśmy zbadać konsekwencje tego zjawiska. To, czego dowiedzieliśmy się o recyklingu piłek tenisowych, dowodzi, że nadszedł czas na zmianę naszych nawyków!
14 milionów wyrzucanych piłek każdego roku
We Francji zużywamy około 14 milionów piłek tenisowych rocznie. To zawrotna liczba, biorąc pod uwagę, że niemal wszystkie trafiają obecnie na składowiska lub do spalarni!
Piłka tenisowa została zaprojektowana tak, aby była wyjątkowo wytrzymała. Ta zaleta staje się jednak poważnym problemem dla środowiska: jej rozkład trwa około 400 lat. Pozostając w naturze, uwalnia mikroplastik oraz metan. Korzystanie z przedmiotu przez zaledwie kilka godzin, by zanieczyszczał planetę przez cztery stulecia, nie jest już rozwiązaniem, które można zaakceptować.
Czy piłkę tenisową można rzeczywiście poddać recyklingowi?
Tak, lecz jest to spore wyzwanie techniczne.
Piłka jest połączeniem dwóch materiałów: wulkanizowanego kauczuku oraz filcu (mieszanki wełny i nylonu). "Wulkanizacja" to proces chemiczny, który sprawia, że kauczuk staje się wysoce elastyczny i niemal niezniszczalny. Po połączeniu filc i kauczuk są niemożliwe do rozdzielenia w tradycyjnych sortowniach, przez co piłka uznawana jest za materiał "nienadający się do recyklingu".
Istnieje jednak rozwiązanie: całkowite rozdrobnienie. Zamiast próbować rozdzielać poszczególne elementy, całą piłkę przekształca się w drobny granulat. Taki "granulat" staje się nowym surowcem gotowym do ponownego wykorzystania!
W jaki sposób można poddać recyklingowi piłki tenisowe?
Po zebraniu i rozdrobnieniu piłki mogą zyskać drugie życie. Dawniej materiał ten służył głównie do produkcji elastycznych nawierzchni w salach gimnastycznych lub na placach zabaw dla dzieci. Dziś jednak możemy pójść o krok dalej.
Kolekcja ACE’98
W Zèta nasza misja jest prosta: przekształcać surowce z upcyklingu (takie jak kukurydza, kawa czy winogrona) w ekologiczne sneakersy.
Zaprojektowaliśmy sneakersy, które zawierają przetworzone piłki tenisowe bezpośrednio w podeszwie i logo. Zbierane w partnerskich klubach w Porto, w pobliżu naszych pracowni, piłki te są rozdrabniane i prasowane z kauczukiem z recyklingu, aby uformować nasze podeszwy.
Lokalna produkcja z tego, co już istnieje – oto nasza wizja mody pełnej sensu.
Izolacja akustyczna i termiczna
Po rozdrobnieniu piłka tenisowa staje się doskonałym izolatorem. Filc zatrzymuje powietrze, utrzymując ciepło, natomiast gęsty kauczuk pochłania uderzenia i tłumi hałas. Mieszanka ta jest wykorzystywana w szczególności do produkcji paneli akustycznych oraz podkładów podłogowych.
Upcycling w domu
Upcycling polega na zmianie przeznaczenia przedmiotu bez konieczności jego przemysłowego przetwarzania. Każdy z Państwa może podjąć działanie we własnym zakresie! Oto 5 prostych pomysłów:
- Suszarka bębnowa. Proszę umieścić dwie czyste piłki w bębnie. Rozbijają one pranie i usprawniają cyrkulację powietrza, co pozwala skrócić czas suszenia oraz zmniejszyć rachunki za prąd.
- Nóżki do krzeseł. Wystarczy naciąć piłkę na krzyż i nałożyć na nóżki mebli. To doskonałe rozwiązanie, aby chronić parkiety i wyeliminować hałas przesuwania.
- Pomoc przy parkowaniu. Wystarczy zawiesić piłkę pod sufitem garażu na sznurku. Kiedy dotknie przedniej szyby, będą Państwo wiedzieć, że auto stoi idealnie, nie dotykając ściany.
- Masaż relaksacyjny. Wystarczy przetaczać piłkę pod stopami lub opierając ją o ścianę za plecami.
- Otwieranie słoików. Wystarczy przeciąć piłkę na pół. Wewnętrzna guma zapewnia doskonałą przyczepność, ułatwiając odkręcanie opornych wieczek.
Tenis to sport pełen pasji, lecz dziś musi stawić czoła wyzwaniu, jakim jest zarządzanie surowcami wtórnymi. Recykling nie powinien być już wyjątkiem, lecz normą.
Piłka jest teraz po Państwa stronie.













